Drenaże, odwodnienia oraz izolacje budynków.

Inż. Łukasz Sopicki

Drenaż opaskowy, pierścieniowy – sposób wykonania.

Podziel się 🙂
0

Drenaż opaskowy, pierścieniowy – sposób wykonania.

Drenaż opaskowy, zwany również pierścieniowym, to jedno z technicznych rozwiązań mających na celu odprowadzenie wód gruntowych nie tylko w przypadku ich nadmiaru. Zastosowanie drenażu ma na celu skierowanie wody, w miejsce, gdzie nie będzie ona powodowała szkód – degradacji budynku, wszelkich budowli czy też na przykład utrzymywaniu w dobrej kondycji pól uprawnych (melioracja).

Drenaż opaskowy to system techniczny, w skład którego wchodzą urządzenia hydrotechniczne, takie jak rury drenarskie, studzienki zbiorcze, studzienki rozdzielające, geowłókniny, jak również pochodzenia naturalnego kruszywa, otoczaki mające na celu sprawienie, aby cały system działa poprawnie. W przypadku drenażu opaskowego, buduje się go w celu obniżenia poziomu wód gruntowych poniżej fundamentów obiektu. Jest on również pomocny nawet w przypadku czasowego i sporadycznego (spowodowanego np. obfitymi opadami deszczu) podniesienia ich poziomu. Systemem tym oplata się całą budowlę, zachowując przy tym odpowiednie spadki, tak aby zgromadzona woda swobodnie odpływała nie tworząc miejsc, gdzie mogła by się zbierać. Staranność ułożenia rur drenarskich ma decydujący wpływ na poprawność działania całej instalacji.

Głębokość prowadzenia rur drenarskich wyznaczona jest przez stopy fundamentu obiektu. To one mają być chronione przed niekorzystnym wpływem wody na ich stabilność, a cały system rozbudowany w górę ma również chronić ściany (w przypadku piwnic), czy ściany fundamentowe na których zbudowany jest obiekt niepodpiwniczony.

Najwyższy punkt, od którego zaczynamy układać rury drenarskie powinien znaleźć się w miejscu z kierunku, którego „nacierają” wody gruntowe (zobacz schemat). Rury układamy ze spadkiem w przedziale od 0,5% do 3%, czyli na długości 1 metra spadek proporcjonalnie ma wynosić od 0,5 cm do 3cm. Nalezy zwrócić uwagę, że w przypadku, gdzie nasza instalacja wzdłuż jednego z boków budynku, będzie miała np. 15 metrów, a spadek 3% to głębokość na końcu tego odcinak systemu będzie większa aż o 45 cm! Jest to istotna informacja, gdyż wąż drenarski ułożony poniżej ław fundamentowych (wlicza się w to również obsypkę żwirową, która powinna otaczać wąż drenarski nie mniej niż 15 cm), może z czasem powodować do sufozji (podmycia fundamentów przez infliltrującą wodę), zmniejszenie ich stabilności, pęknięcia a co za tym idzie, trwałe uszkodzenia budynku. Usadowienie drenażu opaskowego od budynku powinno wynosić 2, 3 metry w przypadku wykonywania go wokół istniejącego obiektu. W przypadku gdy budynek jest dopiero wznoszony, najlepiej ułożyć go, gdy mamy nieograniczony dostęp do ław fundamentowych tuż przy nich (wraz z obsypką), bacząc jednak, aby były one powyżej dolnej części stopy fundamentowej.Drenaż opaskowy, pierścieniowy. Schemat wykonania drenażu opaskowego wokół budynku.

Nie zapominajmy o tym, że budowa obiektu, to za każdym razem w jakimś stopniu ingerencja w strukturę ustabilizowanego przez lata hydrotechnicznie gruntu. W przypadku, gdy grunt w jakim ma być zbudowany obiekt jest gruntem o niskiej przepuszczalności wody (ił, glina) realizacja drenażu jest niezbędna! Zaburzenie istniejących, naturalnych cieków wodnych powoduje konsekwencje, jakie uwidaczniają się dopiero czasami po kilku latach. „Kropla drąży skałę” w myśl tego mądrego powiedzenia możemy spodziewać się, że na głębokości, gdzie nie było wody z czasem pokaże się i będzie jej coraz więcej. Woda, zgodnie z prawami grawitacji, zawsze „szuka” najniższego poziomu. Wskazanym jest zatem, nawet profilaktycznie, w trakcie tworzenia ław fundamentowych pomyśleć o ułożeniu drenażu opaskowego – na tym etapie budowy jest to dość prosty zabieg. W późniejszym okresie, w razie wystąpienia problemów z zawilgoceniem ścian, w bardzo prosty sposób możemy podpiąć się do tego drenażu i zbudować instalację odprowadzającą wodę w rejon odległy od budynku. Również i w przypadku budowy samego odprowadzenia należy zachować staranność podczas układania rur z odpowiednim spadkiem. Znany jest nam przypadek, gdy wymierzony punkt wyprowadzenia wód gruntowych z drenażu opaskowego, wokół budynku mieszkalnego był odległy od niego o 33 metry (rów melioracyjny wzdłuż drogi). Przez niefrasobliwość wykonawcy, gdzie według relacji inwestora, kontrola spadku polegała na tym, aby „oczko poziomicy było wyraźnie wychylone” (określenie pracowników), skończyło się na tym, że odpływ drenażu nie miał 33 metrów, a 54. Co żenujące, dodatkowymi kosztami (czas pracy koparki, pracowników i zużytych materiałów) został obciążony inwestor – „bo musiał być zachowany spadek”… Dobrze, że inwestor był właścicielem całej posiadłości, gdzie wykonywane było zlecenie i była możliwość prowadzenia wykopów na tak dugą odległość. 

Problemy z budową drenażu opaskowego pojawiają się wówczas, gdy nie ma możliwości odprowadzenia zebranych wód gruntowych, ze względu na brak możliwości uzyskania odpowiednich spadków (wypłaszczony teren, niewielka działka wokół zurbanizowanego terenu, itp.) Rozwiązaniem, które może nam ewentualnie pomóc, to budowa własnego odbiornika zebranej wody. I tak na przykład, gdy zakończenie drenażu opaskowego znajduje się na głębokości dwóch metrów, wykopujemy dół o głębokości np. czterech metrów o bokach 3×3 metra (kubatura, jego wielkość zależna od ilości gruntowanej wody i chłonności ziemi). Zasypujemy go żwirem frakcji od 2 do 12 cm do wysokości około 15 cm wyższym od poziomu odprowadzenia drenażu opaskowego, zabezpieczając to złoże geowłókniną. Woda z drenażu trafia do tego złoża i w zależności od stopnia przenikania gruntowego wody i jej ilości, złoże powinno „poradzić” sobie z jej przyjęciem i rozsączeniem jej. Może zdarzyć się, że w wykonanym wykopie studni chłonnej, natrafimy na wskazanej głębokości na grunt przepuszczalny, który bez przeszkód przyjmie wodę z drenażu, a nawet odprowadzaną z rynien. W razie problemów z nieprawidłowo działającą instalacją, niezbędną może okazać się ekspertyza geotechniczna, która pomoże nam ustalić kierunek napływu wód gruntowych oraz sposób pozbycia się ich z otoczenia budowli.

Innym rozwiązaniem jest rozprowadzenie rur rozsączających na naszej działce, które musza być umiejscowione poniżej punktu odbioru zakończonej instalacji drenażu opaskowego. Rury takie otacza się żwirem lub innym materiałem dobrze przepuszczającym wodę i okala się całość geowłókniną. Ilość oraz  ich długość uzależniona, jest jak wcześniej, od przewidywanego kwantum zbieranej przez drenaż wody.

Transport wody na dalsze odległości z drenażu powoduje wzrost kosztów całej inwestycji a często również problemy z jej wykonaniem. Konieczność przekonania właścicieli sąsiednich działek, nawet tych niezagospodarowanych, do użyczenia swojego gruntu na cele prowadzonej inwestycji często bywa niełatwa.  Również możemy spodziewać się kłopotów, gdy zebraną wodę odprowadzać zamierzamy do przydrożnego rowu melioracyjnego, zbiornika wodnego czy rzeki. Niezbędnym wówczas będzie uzyskanie odpowiednich pozwoleń wodno-prawnych.

Reasumując.

Do wykonania drenażu opaskowego (pierścieniowego) niezbędne nam będą następujące materiały:

  • Rury drenarskie bądź wąż drenarski z PCV lub PE – są to perforowane (posiadające niewielkie otwory) rury, którymi spływa woda w kierunku ułożonego spadku.

  • Mufy lub inny system pozwalający na łączenie rur drenarskich.

  • Geowłóknina mająca na celu zabezpieczenie ułożonych rur w przepuszczalnej obsypce przed zamuleniem całego systemu drenarskiego.

  • Materiał na wspomnianą obsypkę – może to być żwir płukany, otoczaki lub keramzyt o średnicach powyżej 15 mm.

  • Materiał na zasypanie wykopów. Najlepiej, aby również cechował się dużą przepuszczalnością – pospółka (posiada frakcję żwirową i kamienistą pomiędzy 10 a 50%) – jej zaletą jest niewysoki koszt zakupu oraz ogólna dostępność, pozyskiwana często na obrzeżach rzeka, cieków wodnych.

  • Grunt rodzimy, którym możemy zakończyć obsypywanie wykopu.

  • Studzienki rewizyjne wykonane z PCV, PE lub betonowe kręgi. Najlepiej, gdy umieścimy je na każdym załamaniu, zmianie kąta prowadzenia drenażu opaskowego.

  • Studzienki zbiorcze, których zadaniem jest odbiór wszystkiej wody z instalacji drenarskiej. Można je rozbudować w razie potrzeby o pompę do brudnej wody, która w przypadku niebezpiecznego podniesienia lustra cieczy, załączy się odprowadzając jej nadmiar we wskazane miejsce.

Dbajmy o jakość używanych materiałów oraz poprawność ich montażu (kontroluj odpowiedni spadek sieci!) Nie podłączaj rur spustowych z systemów rynnowych dachu – może to spowodować uszkodzenie drenażu podczas obfitych opadów deszczu i zalania fundamentów.

Wspomóc nasz system drenażu opaskowego (odciążyć go), może dodatkowe zastosowanie systemu odwodnienia liniowego. Postaramy się go opisać w najbliższym czasie.

Podziel się 🙂
0

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *